Urządzenia do gaszenia iskier
Drażliwy problem - palący problem
W przypadku urządzeń technologicznych, w których stosuje się odsysanie lub transport pneumatyczny jak np. przy przerobie drewna oraz w zakładach przemysłu tekstylnego, spożywczego, paszowego, skórzanego, gumowego i chemicznego występują zagrożenia pożarowe wymagające szczególnych zabezpieczeń. Podczas pracy takich maszyn powstawać mogą iskry, które mogą być dalej transportowane do innych elementów maszyn jak np. filtry z tkanin lub do silosów. Tu może dochodzić do żarzenia, które może rozprzestrzeniać się niepostrzeżenie na następne porcje docierającego materiału palnego co w efekcie niejednokrotnie prowadzi do dużych pożarów lub wybuchów.
Rozwiązanie problemu
Instalacje do gaszenia iskier firmy MINIMAX wykrywają iskry już w trakcie ich transportu (przemieszczania się) i dzięki automatycznemu prowadzeniu środka gaśniczego są gaszone.

Zasada działania
Rysunek ilustruje zasadę działania instalacji do wygaszania iskier firmy MINIMAX. Powstałe w urządzeniach technologicznym potencjalne źródła zapłonu jak iskry lub gorące cząstki w odpowiednio dobranym miejscu (jeśli jest to możliwe to w przewodzie zbiorczym) są wykrywane przez zainstalowaną tam czujkę iskier. Czujki iskier (wykrywacz) reagują natychmiast i przekazują sygnał alarmowy do centrali instalacji do gaszenia (wygaszania iskier). Działanie instalacji składa się z trzech faz: Wykrywanie - sterowanie - gaszenie. Czas potrzebny od wykrycia do gaszenia (ułamki sekundy) powoduje, że dysze gaśnicze muszą być zainstalowane w pewnej odległości od miejsca zainstalowania czujki iskier.
Instalacja do gaszenia iskier firmy MINIMAX składa się z następujących elementów:
- Czujka optoelektroniczna bardzo wysokiej czułości,
- centrala instalacji do gaszenia iskier,
- automatyka gasząca,
- urządzenie do podwyższania ciśnienia w sytuacji gdyby ciśnienie wody było niewystarczające.
Czujka iskier (wykrywacz) FUX 3001
Instalacja do gaszenia iskier - MINIMAX wykrywa promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie podczerwieni, w zakresie widma, w którym żarzące się cząstki intensywnie promieniują. Fotoelement jest na ten zakres szczególnie wyczulony. Promienie w zakresie widzialnym i ultrafioletowym są absorbowane przez czarny filtr szklany. Wielkość iskier (cząstek żarzących się) jest oceniana przez fotoelement wraz z układem rozeznawania sygnałów i sygnał alarmowy jest przekazywany do centrali sterującej instalacji.
Czujki iskier mogą być montowane wprost na ścianach kanałów lub w rurociągach różnych średnic do 200 mm bez wprowadzania żadnych konstrukcyjnych zmian. Aby zapewnić dozorowanie całego przekroju przewodu montuje się dwie czujki iskier naprzeciw siebie. W przypadku dużych przekrojów przewodów transportowych (500 mm) lub dużej gęstości materiału przesyłanego instaluje się więcej czujek. Czujki iskier firmy MINIMAX oznacza się przez określenie szeregu określającego moc (patrz także arkusz F 38). Szczególnie uwypukla się obok niezależnie od czułości bardzo wysoki stosunek sygnału do zakłóceń, który jest istotny dla całego systemu.
Rodzaje czujek do wykrywania iskier
W obszarach, w których występują szczególnie o wysokie temperatury (80 °C) np. w przewodach odprowadzających gazy z suszarni, musi się stosować czujki, które mają światłoczuły element i elektronikę połączoną giętkim przewodem światłowodowym izolowanym od gorącej przestrzeni. Do takich sytuacji nadaje się czujka (wykrywacz) iskier FUX 3001 L1, której czułość znamionowa ze względu na specjalną konstrukcję jest prawie taka jak czujka (wykrywacz) FUX 3001.
Ponadto możliwe jest dostarczenie na zamówienie innych typów czujników (wykrywaczy) iskier dla o temperatur do 500 °C i także z wielożyłowymi światłowodami (również o długości kilku metrów).
Osprzęt do czujek (wykrywaczy) iskier
Montaż czujek (wykrywaczy) iskier Minimax musi być takie aby nie było możliwe gromadzenie się pyłu na elementach optyki. Ze względu na to instalacja musi być regularnie konserwowana.
Aby można było bez problemów wziernik optyczny czujki kontrolować i czyścić czujki są wyposażone w otwór technologiczny (montażowy). Dla celów konserwacyjno - kontrolnych po zwolnieniu śruby mocującej można czujkę wyjąć z otworu montażowego. W szczególnie istotnych miejscach jeśli proces technologiczny na to pozwala, może być zainstalowane urządzenie do przedmuchiwania powietrzem elementów optycznych.
Przy pomocy specjalnych czujek testowych można sprawdzać sprawność instalacji podczas pracy centrali. Czujkę testową w oddzielnej obudowie montuje się na czujce iskier przeciwległej ścianie rurociągu i przeprowadza test realny polegający na sprawdzeniu czułości czujki na iskry (sprawdzenie na zabrudzenia jak i uszkodzenia, zużycie układu optycznego).
Przy zautomatyzowaniu układu wykrywania i gaszenia iskier, testowanie czujek, w tym ich optyki odbywa się praktycznie bez przerywania ich gotowości (sprawności do wykrywania iskier) w określonych odstępach czasowych lub ręcznie w każdej chwili.
Czujki zatorów
W niektórych gałęziach przemysłu jak np. przy produkcji płyt MDF dochodzi często do zatorów w cyklonach powodowanych przez nagromadzenie (złogi) materiału co może prowadzić do nagłego przedostania się materiału na stronę czystego powietrza. W celu wykrywania takich sytuacji w fazie początkowej by przerwać transport dalszych
partii materiału instaluje się w części stożkowej cyklonu specjalne sensory.
Dozorowanie odbywa się przez nadajnik podczerwieni VMX-S 3001 i znajdujący się naprzeciwko odbiornik VMX-S 3001. Obydwa urządzenia mogą być połączone do centralki instalacji gaszenia iskier lub do centralki sygnalizacji pożaru, do tego potrzebna jest jedna wolna grupa czujek iskier.
Standardowe wykrywacze iskier mogą być stosowane o w cyklonach o temperaturze powierzchni do 85 °C.
Dla przypadków złożonych dostępne są dostosowane dodatki:
- dla instalacji z materiałami o wysokiej wilgotności oferujemy nakładkę przedmuchującą, która utrzymuje optykę w czystości.
- dla obszarów o wysokich temperaturach do 350 °C stosuje się światłowody w wykonaniu odpornym na temperaturę.
Przy stosowaniu standardowych urządzeń dla cyklonów ich średnica na poziomie pomiaru może mieć do 3 m. Dokładny dobór nadajnika i odbiornika jest zależny od zainstalowanego przegubu kulowego.
Zgłoszenie "cyklon zablokowany" jest sygnalizowane optycznie i akustycznie w centrali sygnalizacji. Dalsze przekazywanie meldunku lub na życzenie ogłaszanie miejscowego alarmu i/lub wyłączanie instalacji jest możliwe. Dla powstrzymania (wyeliminowania) instalacji od sygnalizowania krótkotrwałych zatorów, można w odbiorniku ustawić czas analizy w zakresie od 1 do 60 s.
Centrale instalacji do gaszenia iskier
Centralą instalacji gaszenia iskier jest centrala sterująca funkcjonowaniem instalacji gaszącej iskry. Tu docierają i są rejestrowane sygnały z czujek (wykrywaczy) iskier. Centrala uruchamia gaszenie oraz przekazywanie meldunków (informacji), wyłącza maszyny, wentylatory, a także uruchamia inne środki bezpieczeństwa.
Jej wysoka niezawodność wynika z zastosowania w niej komponentów sprawdzonych w innych instalacjach do wykrywania pożarów i instalacjach gaśniczych.
Natychmiastowe wykrywanie iskier i ich gaszenie oparte jest na oprogramowaniu, które takie sterowanie i dozorowanie umożliwia:
-
dozorowanie linii zgłoszeniowych na alarm oraz zakłócenia takie jak zerwanie przewodu, zwarcie, "uszkodzenie czujki", "czujka odłączona",
-
dozorowanie przewodów do zaworów środka gaśniczego na zerwanie przewodu czy zwarcie,
-
sterowanie zaworem środka gaśniczego,
-
sterowanie czasem gaszenia, który w zależności od ilości przepływającego przewodem materiału, prędkości jego przesyłania może być ustawiany indywidualnie,
-
sterowanie zewnętrznymi urządzeniami alarmowymi i wyłączanie maszyn poprzez wolne będące do dyspozycji przekaźniki,
-
przekazywanie meldunków o alarmach i zakłóceniach,
-
dozorowanie ważnych elementów instalacji np. podwyższaczy ciśnienia na ewentualne zakłócenia.
Centrala instalacji gaszenia iskier FMZ 4100
Centrale są dostępne w 4 wersjach zależnie od stopnia rozbudowy.
- FMZ 4100 GAB 6 umożliwiająca podłączenie 2 stref gaszenia iskier, bez możliwości rozbudowy,
- FMZ 4100 GAB 24 umożliwiająca podłączenie 4 stref gaszenia iskier z możliwością rozbudowy do 8 stref gaszenia iskier,
- FMZ 4100 GAB 36 S umożliwiająca podłączenie 12 stref gaszenia iskier,
- FMZ 4100 GAB 32 , system modułowy, minimum 4 strefy gaszenia, możliwość rozbudowy poprzez dodawanie odpowiednich kart do 32 stref gaszenia, w zależności od wielkości szafy poprzez dalsze 19 podzespoły każdy dla 32 stref gaszenia.
Wszystkie centrale maja mikroprocesorowy analizator obsługujący funkcje zgłoszeniowe i sterownicze. Zastosowane specjalne oprogramowanie uruchamia w razie nadejścia sygnału zgłoszeniowego z czujki iskier procedurę analizowania by uruchomić odpowiednią automatykę gaśniczą.
Przy zastosowaniu więcej niż 2 stref gaszenia iskier dla każdej grupy wykrywaczy iskier są wbudowane obwody wejściowe, dzięki czemu samodzielnie i pewnie przyjmują meldunek alarmowy, opracowują go, sterują gaszeniem i miejscowymi
urządzeniami alarmowymi, a także przekazują meldunek dalej.
Specjalne wymagane dla instalacji gaszenia iskier funkcje sterowania i dozorowania, jak i ustawianie czasu gaszenia, sterowanie urządzeniami podwyższania ciśnienia, czujniki przecieków i elektryczne pomocnicze podgrzewanie rur należą do standardowego programu tego systemu.
Zasilanie elektryczne zapewnione jest przez wbudowany, sterowany elektronicznie zasilacz. Zasilanie 230 V jest następnie przetwarzane przez wbudowany przełącznik na napięcie 115 V. Zasilacz zawiera regulowaną temperaturą ładowarkę dla wbudowanej jednostki zapewniającej zasilanie awaryjne na wypadek braku zasilania zewnętrznego. Wbudowane akumulatory są tak dobrane, że mogą zapewniać zasilanie przez 4 godziny.
Centrale sterownicze instalacji gaszenia iskier są zgodne z opisami central sygnalizacji pożaru i sterowania gaszeniem zawartymi w arkuszach F15, F16.
Centrale od FMZ 4100 24 posiadają jako integralny element urządzenie do testowania czujników iskier i są tak zaprogramowane, że pracują w pełni automatycznie. W indywidualnie ustawionych przedziałach czasowych każda grupa czujek jest cyklicznie sprawdzana. Każda grupa może być sprawdzona ze stanowiska obsługowego w każdym czasie.
Przy pomocy urządzenia do identyfikacji czujek można je indywidualnie zlokalizować.
Dzięki temu można szybko ustalić skąd jest sygnał alarmowy lub o zakłóceniach. Poprzez specjalny system informacyjny PC można te zgłoszenia wyświetlać. Seryjny interfejs umożliwia połączenie z tablicą sytuacyjną, polem obsługowym systemów dyspozytorskich budynku i innymi centralami sygnalizacji pożaru i sterowania instalacjami gaśniczymi (patrz karta F15).
Kombinowana centrala sygnalizacji pożaru do rozpoznawania iskier alarmowania i sterowania gaszeniem
Centrale MINIMAX do instalacji gaszenia iskier są tak zbudowane iż obok wykrywania, zgłaszania i sterowania gaszeniem iskier, mają całą paletę wykrywania pożaru i sterowania gaszeniem.
AUTOMATYKA GASZENIA

Instalacja do podwyższania ciśnienia
Meldunki (informacje) o pożarze mogą napływać zarówno ze stref spokojnych pneumatycznego systemu transportu jak i z sąsiednich obszarów produkcyjnych czy pomieszczeń biurowych.
Ze względu na oszczędność energii w wielu procesach powietrze podgrzane po przefiltrowaniu jest zawracane do systemu. Zgodnie z wytycznymi VdS w takich kanałach wentylacyjnych wymagane są czujki dymowe, które w razie pożaru mogą sterować klapami dymowymi. Ze względu na występowanie podwyższonej prędkości przepływu niezbędne jest stosowanie czujek obejściowych. Niezmienione pozostaje to ze względu na specyfikę na innych stanowiskach także standardowe czujki są zalecane np. czujki termiczne do dozorowania zbiorników pośrednich materiału.
Sygnał o wykryciu iskier, który jest wysyłany z centrali jako sygnał alarmowy, zostaje rozpoznany i prowadzi niezwłocznie do sterowania automatyką gaszenia. Zawór szybko otwieralny powoduje uwolnienie porcji wody, która zostaje rozproszona przez specjalne dysze i tworzy gęstą mgłę wypełniającą cały przekrój przewodu transportowego. Dzięki temu uzyskuje się wysoki efekt gaśniczy przy kilku litrach wody. Tam gdzie zagrożenie utrzymuje się, a otwarte dysze zatykaj ą np. przewody pneumatyczne pionowe, ściany boczne, stosuje się dysze samozamykające się. Aby wyeliminować, ograniczyć szkody spowodowane wodą, w wyniku błędnego sterowania, instalacje do gaszenia iskier MINIMAX są seryjnie wyposażone w czujki wypływu, które reagują już przy wydajności (wypływie) 3 l/min. W strefach narażonych na zamarzanie przewody są samoregulującymi się taśmami podgrzewającymi. Przewód gaśniczy jest dodatkowo izolowany np. wełną mineralną.
Instalacja do podwyższania ciśnienia
Aby zapewnić wysoką wydajność systemu gaśniczego, niezbędne jest określone minimalne ciśnienie wody. Jeśli nie ma pewności co do zapewnienia odpowiedniego ciśnienia przy dostarczaniu wody do instalacji, niezbędne jest zastosowanie urządzenia do podwyższania ciśnienia.
Instalacja do podwyższania ciśnienia składa się ze zbiornika ciśnieniowego przeponowego, pompy wirnikowej i silnika elektrycznego trójfazowego. Instalacja ta może jednocześnie zasilać kilka stref gaszenia. Zużyta woda jest natychmiast automatycznie uzupełniana poprzez zbiornik zasilający. Projektowanie zaopatrzenia wodnego włącznie z wymiarowaniem sieci rur jak i układ ciśnieniowego zbiornika przeponowego oraz pompy podnoszącej ciśnienie można wykonać przy pomocy hydraulicznego programu obliczeniowego.
Specjalne środki gaśnicze
Jeśli ze względów technicznych nie można stosować wody jako środka gaśniczego można stosować jako środek gaśniczy proszek lub CO2

|